13/05/2020
Wielu miłośników górskich wędrówek i outdoorowych aktywności zastanawia się, czy ich niezawodne buty trekkingowe, które świetnie spisują się wiosną, latem i jesienią, będą odpowiednim wyborem również w warunkach zimowych. Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta i jednoznaczna, ponieważ zależy od kilku kluczowych czynników, a przede wszystkim od specyfiki samych butów oraz od panujących warunków pogodowych i terenowych.
Czym charakteryzują się buty trekkingowe?
Buty trekkingowe zostały zaprojektowane z myślą o pokonywaniu zróżnicowanego terenu – od leśnych ścieżek, przez skaliste zbocza, po górskie szlaki. Ich podstawowe cechy to zazwyczaj solidna konstrukcja, dobra stabilizacja stopy i kostki (szczególnie w modelach z wyższą cholewką), wytrzymałe materiały oraz podeszwa zapewniająca przyczepność na nierównym podłożu.
Wiele modeli butów trekkingowych jest wyposażonych w membrany wodoodporne, takie jak Gore-Tex czy inne technologie, które mają chronić stopy przed przemoczeniem podczas deszczu czy przechodzenia przez mokre tereny. Niektóre modele posiadają również minimalne ocieplenie, ale zazwyczaj nie jest ono tak wydajne jak w obuwiu dedykowanym na niskie temperatury.
Kluczowe cechy butów trekkingowych przydatne zimą
Aby buty trekkingowe mogły być brane pod uwagę jako obuwie zimowe, muszą spełniać kilka podstawowych warunków:
Wodoodporność (i nie tylko)
Zima to czas opadów śniegu, deszczu ze śniegiem i topniejącej wody. Dlatego wodoodporność jest absolutnie kluczowa. Membrana w butach trekkingowych może skutecznie chronić przed wilgocią, ale tylko pod warunkiem, że buty są w dobrym stanie, membrana nie jest uszkodzona, a impregnacja zewnętrzna jest regularnie odnawiana. Ważne jest też, aby woda nie dostawała się do środka od góry – wysoka cholewka może być tu zaletą, ale w głębokim śniegu nawet ona nie wystarczy bez dodatkowych stuptutów.
Ocieplenie
Standardowe buty trekkingowe często nie posiadają wystarczającego ocieplenia na mroźne dni. Stopa podczas aktywności fizycznej generuje ciepło, ale podczas postoju lub w bardzo niskich temperaturach bez odpowiedniej izolacji szybko marznie. Buty trekkingowe przeznaczone na chłodniejsze pory roku mogą mieć cienką warstwę izolacji, ale zimowe buty specjalistyczne są zazwyczaj znacznie lepiej ocieplone, często z użyciem nowoczesnych materiałów izolacyjnych o wysokiej wydajności, mierzonej w gramach (np. Thinsulate o gramaturze 200g, 400g lub więcej).
Przyczepność na zimowych nawierzchniach
Podeszwa butów trekkingowych jest zaprojektowana do radzenia sobie ze skałami, błotem czy sypkim podłożem. Jej bieżnik i mieszanka gumy są kluczowe dla przyczepności. W warunkach zimowych stajemy jednak przed wyzwowaniem śliskich nawierzchni – ubitego śniegu, lodu, czy błota pośniegowego. Nie każda podeszwa trekkingowa zapewnia wystarczającą przyczepność na lodzie. Specjalistyczne podeszwy zimowe często wykorzystują mieszanki gumy, które zachowują elastyczność w niskich temperaturach oraz posiadają bieżnik zaprojektowany do "wgryzania się" w śnieg i lód. Nawet najlepsze buty trekkingowe mogą wymagać nakładek antypoślizgowych (raczków) na oblodzonych odcinkach.
Buty trekkingowe vs. Specjalistyczne buty zimowe
Aby lepiej zrozumieć, kiedy buty trekkingowe mogą wystarczyć, a kiedy należy sięgnąć po buty zimowe, przyjrzyjmy się ich podstawowym różnicom w kontekście zimy:
| Cecha | Buty trekkingowe (ocieplane/wodoodporne) | Specjalistyczne buty zimowe |
|---|---|---|
| Ocieplenie | Zazwyczaj minimalne lub umiarkowane. | Znacznie lepsze, często z wysokiej klasy izolacją. Zaprojektowane na niskie temperatury. |
| Wodoodporność | Dobra, dzięki membranie, ale może być ograniczona przez wysokość cholewki w głębokim śniegu. | Często bardzo dobra, często z wyższą cholewką i lepszym zabezpieczeniem przed wnikaniem śniegu od góry. |
| Przyczepność | Dobra na zróżnicowanym terenie, ale może być niewystarczająca na lodzie. | Podeszwa często zaprojektowana specjalnie do śniegu i lodu, z agresywnym bieżnikiem i specjalną mieszanką gumy. |
| Stabilizacja | Dobra, szczególnie w wyższych modelach. | Dobra, często z uwzględnieniem potrzeb poruszania się w głębokim śniegu. |
| Waga i objętość | Zazwyczaj lżejsze i mniej masywne. | Często cięższe i bardziej masywne ze względu na izolację i solidniejszą konstrukcję. |
| Wszechstronność | Bardzo wszechstronne, na 3 sezony, czasem na łagodną zimę. | Mniej wszechstronne, dedykowane głównie na zimowe warunki. |
Kiedy buty trekkingowe mogą być odpowiednie na zimę?
Buty trekkingowe, pod warunkiem że są w dobrym stanie, posiadają membranę wodoodporną i pewne ocieplenie, mogą sprawdzić się w następujących warunkach:
- Łagodna zima w mieście lub na nizinach: Gdy temperatura oscyluje w okolicach zera, opady śniegu są niewielkie lub występuje lekki mróz.
- Krótkie spacery po ubitych ścieżkach: Na dobrze utrzymanych szlakach w parkach narodowych czy lasach, gdzie śnieg jest ubity i nie ma lodu.
- Aktywność generująca dużo ciepła: Jeśli planujesz intensywny marsz pod górę, gdzie organizm sam wytwarza dużo ciepła, a temperatura nie spada drastycznie.
- Jako obuwie zapasowe: W przypadku nagłego załamania pogody, gdy nie masz pod ręką butów zimowych.
Kiedy buty trekkingowe są niewystarczające na zimę?
Istnieją sytuacje i warunki, w których poleganie wyłącznie na butach trekkingowych może być niebezpieczne lub bardzo niekomfortowe:
- Niskie temperatury i silny mróz: Gdy temperatura spada znacznie poniżej zera, standardowe ocieplenie butów trekkingowych może nie wystarczyć, prowadząc do odmrożeń.
- Głęboki, sypki śnieg: Niska cholewka butów trekkingowych nie chroni przed wpadaniem śniegu do środka, co prowadzi do przemoczenia stóp nawet przy najlepszej membranie.
- Oblodzone powierzchnie: Bieżnik butów trekkingowych, nawet ten agresywny, może nie zapewnić wystarczającej przyczepności na czystym lodzie, co zwiększa ryzyko upadku i kontuzji. W takich warunkach niezbędne są raczki lub raki.
- Długotrwałe przebywanie na zewnątrz bez intensywnego ruchu: Na przykład podczas zimowych biwaków, wędkowania czy fotografowania przyrody – stopa pozostaje w bezruchu i szybko marznie.
- Wysokie partie gór zimą: Zimowe warunki w górach są nieprzewidywalne i często ekstremalne. Wymagają specjalistycznego sprzętu, w tym dedykowanych butów zimowych, a często także raków i czekana.
Dodatkowe wskazówki dotyczące używania butów trekkingowych zimą
Jeśli zdecydujesz się używać butów trekkingowych zimą w łagodniejszych warunkach, pamiętaj o kilku rzeczach:
- Skarpety: Używaj odpowiednich skarpet zimowych – najlepiej wełnianych (merino) lub syntetycznych. Unikaj bawełny, która zatrzymuje wilgoć i szybko wychładza stopę. Czasem warto założyć dwie pary cienkich skarpet zamiast jednej grubej, aby stworzyć warstwę izolacyjną.
- Impregnacja: Regularnie impregnuj buty, szczególnie te skórzane lub z materiałów tekstylnych. Impregnat pomaga wodzie spływać po powierzchni, zamiast wsiąkać i obciążać membranę.
- Suszenie: Po każdej wycieczce dokładnie wysusz buty. Nie stawiaj ich przy bezpośrednim źródle ciepła (grzejnik, ognisko), ponieważ może to uszkodzić materiały (np. skórę czy klejenia). Najlepiej suszyć w temperaturze pokojowej, można włożyć do środka gazety, które wchłoną wilgoć.
- Sprawdź podeszwę: Upewnij się, że bieżnik podeszwy nie jest starty i zapewnia jeszcze dobrą przyczepność.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czy membrana Gore-Tex gwarantuje ciepło zimą?
Nie, membrana Gore-Tex (lub inna podobna) zapewnia wodoodporność i oddychalność, czyli chroni przed wnikaniem wody z zewnątrz i pozwala odparować pot od wewnątrz. Sama w sobie nie izoluje termicznie. Za ciepło odpowiada warstwa ocieplenia w bucie.
Jakie skarpety najlepiej nosić zimą z butami trekkingowymi?
Najlepsze są skarpety wykonane z wełny merynosowej lub wysokiej jakości materiałów syntetycznych. Obie te grupy materiałów dobrze odprowadzają wilgoć od skóry i zachowują właściwości izolacyjne nawet gdy są lekko wilgotne. Unikaj skarpet bawełnianych, które szybko stają się mokre i wychładzają stopę.
Czy potrzebuję raczków, jeśli moje buty trekkingowe mają dobrą podeszwę?
Na ubitym śniegu dobra podeszwa trekkingowa może wystarczyć. Jednak na oblodzonych odcinkach, nawet najlepszy bieżnik buta trekkingowego nie zapewni wystarczającej przyczepności. Raczki lub nakładki antypoślizgowe są wtedy niezbędne dla bezpieczeństwa.
Jak dbać o buty trekkingowe po zimowej wycieczce?
Po powrocie usuń błoto i śnieg. Wyjmij wkładki i sznurówki. Wypchaj buty gazetami (wymieniaj je co kilka godzin) lub użyj elektrycznej suszarki do butów. Susz w temperaturze pokojowej, z dala od bezpośrednich źródeł ciepła. Po wysuszeniu, jeśli to konieczne, odnów impregnację.
Podsumowanie
Podsumowując, buty trekkingowe mogą być używane zimą, ale tylko w określonych, łagodnych warunkach i pod warunkiem, że są odpowiednio wyposażone (membrana, pewne ocieplenie) i w dobrym stanie. Na prawdziwie zimowe wyzwania – niskie temperatury, głęboki śnieg, lód – znacznie lepszym, bezpieczniejszym i bardziej komfortowym wyborem będą specjalistyczne buty zimowe, zaprojektowane z myślą o tych ekstremalnych warunkach. Zawsze oceniaj panujące warunki i dostosowuj do nich swoje obuwie, pamiętając, że bezpieczeństwo i komfort termiczny stóp są priorytetem.
Zainteresował Cię artykuł Buty trekkingowe na zimę? Analiza? Zajrzyj też do kategorii Obuwie, znajdziesz tam więcej podobnych treści!