22/02/2017
Jedno z najczęstszych pytań zadawanych przez narciarzy biegowych, zwłaszcza tych rozpoczynających swoją przygodę ze sportem, dotyczy kompatybilności butów i wiązań. Rynek oferuje kilka popularnych systemów, a pomyłka w doborze może oznaczać brak możliwości połączenia sprzętu. Skupmy się dzisiaj na dwóch systemach: Salomon Nordic System (SNS) oraz New Nordic Norm (NNN).

Odpowiedź na pytanie, czy buty SNS są kompatybilne z wiązaniami NNN, jest krótka i stanowcza: NIE. Systemy te są ze sobą niekompatybilne. Oznacza to, że but zaprojektowany do systemu SNS nie połączy się fizycznie z wiązaniem typu NNN, i na odwrót. Aby zrozumieć dlaczego, przyjrzyjmy się bliżej obu rozwiązaniom.
Co to jest system SNS (Salomon Nordic System)?
System SNS został opracowany przez firmę Salomon. Charakteryzuje się specyficzną konstrukcją podeszwy buta i odpowiadającego jej wiązania. W podstawowej wersji SNS (znanej również jako SNS Profil), but posiada pojedynczy, szeroki pręt z przodu podeszwy. Wiązanie SNS Profil posiada jeden punkt zaczepienia dla tego pręta.
Istnieje również nowsza wersja systemu SNS, zwana SNS Pilot. W systemie SNS Pilot, but ma dwa pręty: jeden z przodu (jak w SNS Profil) oraz drugi, umieszczony nieco dalej w kierunku pięty. Wiązania SNS Pilot mają dwa punkty mocowania. System Pilot został zaprojektowany głównie z myślą o technice łyżwowej i klasycznej z odbiciem, oferując lepszą kontrolę i stabilność.
Buty SNS Pilot są zazwyczaj kompatybilne z wiązaniami SNS Profil (zaczepia się tylko przedni pręt), ale buty SNS Profil nie są kompatybilne z wiązaniami SNS Pilot (brakuje drugiego pręta).
Co to jest system NNN (New Nordic Norm)?
System NNN został opracowany przez norweską firmę Rottefella i jest obecnie znacznie szerzej rozpowszechniony niż SNS. Buty w systemie NNN charakteryzują się dwoma równoległymi, węższymi grzbietami lub prętami z przodu podeszwy, a także rowkiem biegnącym przez środek podeszwy, który stabilizuje but w wiązaniu.
Wiązania NNN mają dwa punkty zaczepienia pasujące do dwóch grzbietów na podeszwie buta oraz element stabilizujący pasujący do rowka. System NNN jest używany przez wielu producentów sprzętu narciarskiego, w tym Rottefella, Fischer, Rossignol, Madshus, Alpina i innych.
Istnieje również wersja NNN BC (Backcountry), przeznaczona do narciarstwa biegowego w trudniejszym terenie. System NNN BC jest mocniejszy i bardziej wytrzymały niż standardowy NNN, wykorzystuje szerszy pręt i jest kompatybilny tylko z butami NNN BC.
Dlaczego SNS i NNN są niekompatybilne?
Głównym powodem niekompatybilności jest fundamentalna różnica w budowie interfejsu but-wiązanie. System SNS (zarówno Profil, jak i Pilot) opiera się na jednym lub dwóch prętach wystających z podeszwy, które zatrzaskują się w odpowiednich zaczepach wiązania. System NNN wykorzystuje dwa równoległe grzbiety na podeszwie oraz centralny rowek stabilizujący, które pasują do zupełnie inaczej skonstruowanego wiązania.
Próba połączenia buta SNS z wiązaniem NNN (lub odwrotnie) jest fizycznie niemożliwa lub, jeśli jakimś cudem udałoby się je częściowo połączyć, byłoby to niebezpieczne i prowadziłoby do uszkodzenia sprzętu.
System Prolink - alternatywa od Salomona
W odpowiedzi na dominację systemu NNN na rynku i w celu zapewnienia kompatybilności z szeroką gamą nart i wiązań, firma Salomon wprowadziła system Prolink. Buty i wiązania Prolink są w pełni kompatybilne z systemem NNN. Oznacza to, że:
- Buty Salomon Prolink pasują do wiązań NNN (w tym Rottefella, Fischer, Rossignol, itp.).
- Buty NNN pasują do wiązań Salomon Prolink.
System Prolink wizualnie i funkcjonalnie przypomina system NNN, posiadając dwa grzbiety na podeszwie buta i centralny rowek. Jest to ważne, ponieważ pozwala narciarzom wybierać buty Salomon (Prolink) i łączyć je z nartami wyposażonymi w wiązania NNN od innych producentów, co wcześniej było niemożliwe w przypadku butów SNS.
Warto zaznaczyć, że buty i wiązania Prolink *nie* są kompatybilne ze starszym systemem SNS (ani Profil, ani Pilot).
Systemy montażu wiązań (NIS i Turnamic)
Kolejnym aspektem, który może wprowadzać w błąd, są systemy montażu wiązań na narcie, takie jak NIS (Nordic Integrated System) i Turnamic. Nie są to odrębne *systemy wiązań* w sensie interfejsu but-wiązanie, ale sposoby mocowania wiązań do nart.
- NIS: Płyta zintegrowana z nartą, na którą nasuwa się wiązania NNN. Umożliwia łatwą regulację pozycji wiązania bez użycia narzędzi. Wiązania NIS są typu NNN.
- Turnamic: System montażu opracowany przez Fischer i Rossignol, również oparty na płycie zintegrowanej z nartą. Wiązania Turnamic są typu NNN i są kompatybilne z butami NNN i Prolink. Charakteryzują się łatwym systemem wpinania i wypinania buta.
Systemy NIS i Turnamic to tylko sposoby montażu wiązań NNN/Prolink na nartach. Kluczowa kompatybilność nadal sprowadza się do dopasowania buta do samego wiązania (czy jest to NNN/Prolink, czy SNS).
Jak sprawdzić, jaki mam system?
Aby upewnić się, jaki system posiadasz, sprawdź dokładnie podeszwę buta i typ wiązania:
- But SNS: Z przodu podeszwy widoczny jest jeden szeroki pręt (SNS Profil) lub dwa pręty (SNS Pilot).
- But NNN/Prolink: Z przodu podeszwy widoczne są dwa równoległe, węższe grzbiety/pręty i centralny rowek.
- Wiązanie SNS: Posiada jeden (SNS Profil) lub dwa (SNS Pilot) wyraźne zaczepy pasujące do prętów buta SNS.
- Wiązanie NNN/Prolink: Posiada dwa punkty mocowania pasujące do dwóch grzbietów buta NNN/Prolink oraz element stabilizujący centralny rowek.
Pamiętaj, że na sprzęcie często znajdują się oznaczenia systemu (np. 'SNS', 'NNN', 'Prolink').
Tabela porównawcza
| Cecha | System SNS (Profil/Pilot) | System NNN / Prolink |
|---|---|---|
| Producent | Salomon (dawniej) | Rottefella (NNN), Salomon (Prolink) |
| Podeszwa buta | 1 szeroki pręt (Profil) lub 2 pręty (Pilot) | 2 wąskie grzbiety + centralny rowek |
| Wiązanie | 1 lub 2 zaczepy pasujące do prętów | 2 punkty mocowania + stabilizacja rowka |
| Kompatybilność z NNN/Prolink | Brak | Pełna |
| Kompatybilność z SNS | Tak (w obrębie systemu SNS) | Brak |
| Systemy montażu (na narcie) | Mocowanie na śruby (zazwyczaj) | NIS, Turnamic, mocowanie na śruby |
| Obecność na rynku | Coraz rzadszy (Salomon przeszedł na Prolink) | Dominujący |
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Q: Czy mogę w jakiś sposób przerobić buty SNS, żeby pasowały do wiązań NNN?
A: Nie. Różnice w konstrukcji podeszwy i wiązania są fundamentalne i nie ma możliwości bezpiecznej i skutecznej przeróbki butów lub wiązań między tymi systemami.
Q: Mam narty z wiązaniami NNN, ale buty SNS. Co powinienem zrobić?
A: Musisz wymienić albo buty na kompatybilne z NNN (czyli buty NNN lub Salomon Prolink), albo wiązania na nartach na system SNS (o ile znajdziesz jeszcze takie wiązania i da się je zamontować na Twoich nartach). Zdecydowanie łatwiejszą i przyszłościową opcją jest wymiana butów na NNN/Prolink.
Q: Czy buty Prolink to to samo co buty NNN?
A: Nie są to dokładnie te same buty (produkowane przez różnych producentów), ale są w pełni kompatybilne z wiązaniami NNN i Prolink. Mają identyczny interfejs but-wiązanie.
Q: Czy system SNS Pilot jest lepszy od NNN?
A: Była to kwestia preferencji i odczuć narciarza. System Pilot oferował dodatkowy punkt podparcia, co niektórzy uznawali za lepszą kontrolę. Jednak ze względu na dominację NNN/Prolink na rynku i szeroki wybór sprzętu w tym systemie, większość narciarzy decyduje się obecnie na NNN/Prolink.
Podsumowanie
Podsumowując, kluczową informacją jest to, że buty systemu SNS (Profil i Pilot) są niekompatybilne z wiązaniami systemu NNN (w tym Prolink, NIS i Turnamic). Wybierając sprzęt do narciarstwa biegowego, zawsze upewnij się, że system wiązań na nartach jest taki sam jak system butów. Ze względu na obecną sytuację na rynku, gdzie system NNN/Prolink jest dominujący i oferuje szerszy wybór sprzętu od wielu producentów, często rekomenduje się wybór właśnie tego systemu dla nowych zakupów. Pamiętaj: odpowiednie dopasowanie butów i wiązań to podstawa bezpieczeństwa i komfortu na trasie biegowej!
Zainteresował Cię artykuł Buty SNS a wiązania NNN - Kompatybilność?? Zajrzyj też do kategorii Buty, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
