16/12/2018
Nic tak nie odbiera radości z górskiej wędrówki jak przemoczone stopy. Zimno, dyskomfort, ryzyko otarć i pęcherzy – to wszystko sprawia, że marzymy tylko o jak najszybszym powrocie do schroniska lub samochodu. Kluczem do komfortu na szlaku, zwłaszcza gdy pogoda bywa kapryśna lub trasa prowadzi przez mokry teren, jest odpowiednie obuwie. A konkretnie – buty trekkingowe, które zapewnią Twoim stopom suchość i ochronę przed wilgocią. Ale jak wybrać te właściwe i jak o nie dbać, aby ich wodoodporność służyła Ci jak najdłużej?
Wybór odpowiednich butów górskich to decyzja, której nie należy podejmować pochopnie. To inwestycja w Twój komfort i bezpieczeństwo. Skupmy się na tym, co najważniejsze, gdy szukasz butów, które nie przemokną.

Dlaczego wodoodporność w butach górskich jest tak ważna?
Góry to środowisko, w którym pogoda może zmienić się błyskawicznie. Słońce może w jednej chwili ustąpić miejsca ulewnemu deszczowi, a pozornie suchy szlak może kryć kałuże, strumyki czy błotniste odcinki. Nawet rosa na trawie czy resztki śniegu w wyższych partiach mogą szybko przemoczyć nieprzygotowane obuwie. Mokre stopy nie tylko powodują dyskomfort, ale także zwiększają ryzyko bolesnych otarć i pęcherzy, a w niższych temperaturach mogą prowadzić do wychłodzenia, co jest niebezpieczne dla zdrowia.
Wodoodporne buty trekkingowe są projektowane tak, aby zapobiegać przedostawaniu się wody do środka, jednocześnie pozwalając stopie „oddychać” i odprowadzać pot na zewnątrz. Jest to często możliwe dzięki zastosowaniu specjalnych membran (jak np. popularny Gore-Tex, choć nie tylko), które posiadają mikroskopijne pory – zbyt małe dla kropel wody, ale wystarczająco duże dla cząsteczek pary wodnej. Jednak sama membrana to nie wszystko. Ważne są również odpowiednie materiały zewnętrzne i konstrukcja buta minimalizująca szwy, przez które woda mogłaby się przedostać.

Jak wybrać rozmiar i dopasowanie wodoodpornych butów trekkingowych?
Prawidłowy dobór rozmiaru jest absolutnie kluczowy dla komfortu na szlaku, zwłaszcza podczas długich wędrówek. Zbyt małe buty będą uciskać i powodować otarcia, a zbyt duże sprawią, że stopa będzie się w nich przesuwać, co również prowadzi do pęcherzy i może zwiększać ryzyko potknięcia czy skręcenia kostki. W przypadku butów trekkingowych, które mają służyć w różnorodnych warunkach, w tym mokrych i chłodniejszych, musisz pamiętać o kilku zasadach:
- Zmierz stopę po południu lub wieczorem: Stopy puchną w ciągu dnia, zwłaszcza po wysiłku. Mierząc buty pod koniec dnia, masz pewność, że rozmiar będzie odpowiedni, nawet gdy Twoje stopy będą nieco większe podczas wędrówki.
- Przymierzaj buty w skarpetach trekkingowych: Używaj skarpet, w których planujesz chodzić po górach. Skarpety trekkingowe są zazwyczaj grubsze niż codzienne, co ma wpływ na dopasowanie buta.
- Pozostaw luz na palce: But trekkingowy powinien być o około 0,5 cm do nawet 1 cm dłuższy od Twojej stopy. Taki zapas zapewnia komfort podczas schodzenia z góry – palce nie będą uderzać o przód buta, co jest niezwykle bolesne i może prowadzić do uszkodzenia paznokci. Sprawdź to, stojąc na pochyłości (np. na schodach w sklepie obuwniczym) lub po prostu przesuwając stopę maksymalnie do przodu i sprawdzając, czy możesz swobodnie wsunąć palec między piętę a tył buta.
- Sprawdź szerokość i tęgość: But nie może uciskać po bokach ani na podbiciu. Przymierz kilka modeli różnych producentów, ponieważ kopyta szewskie różnią się, a co za tym idzie, buty mają różną szerokość i objętość.
- Przejdź się po sklepie: Nie siadaj podczas przymierzania! Wstań, przejdź się, wejdź na dostępne w sklepie wzniesienie (imitujące podejście) i zejdź z niego. Zwróć uwagę, czy pięta nie unosi się znacząco i czy nic Cię nie uwiera.
Buty trekkingowe niskie czy wysokie – które lepsze na mokre warunki?
Decyzja między butami niskimi a wysokimi zależy w dużej mierze od rodzaju terenu, trudności szlaku i warunków, w jakich będziesz wędrować. Oba typy mają swoje zalety:
- Buty trekkingowe niskie: Są lżejsze, bardziej przewiewne i zazwyczaj wygodniejsze na łatwych, dobrze utrzymanych szlakach. Idealnie sprawdzają się w ciepłe, suche dni, na nizinach, w Beskidach Niskich czy na leśnych ścieżkach. Nie zapewniają jednak dużego wsparcia kostki i mogą łatwiej przemoknąć w wysokiej trawie, kałużach czy podczas deszczu.
- Buty trekkingowe wysokie: Sięgają powyżej kostki, zapewniając jej stabilizację i ochronę przed skręceniem na nierównym, kamienistym czy błotnistym terenie. Ich wyższa cholewka lepiej chroni stopę przed wodą, błotem czy kamykami dostającymi się do środka. Są cieplejsze i bardziej odpowiednie na trudne technicznie szlaki, w wyższych górach, w zimniejszych porach roku oraz właśnie w mokrych warunkach.
Jeśli zależy Ci przede wszystkim na ochronie przed przemakaniem na szlaku, zwłaszcza w zróżnicowanym terenie, buty z wyższą cholewką będą zazwyczaj lepszym wyborem. Ich konstrukcja i wysokość cholewki minimalizują ryzyko przedostania się wody przez górną krawędź buta.
Porównanie butów niskich i wysokich
| Cecha | Buty Niskie | Buty Wysokie |
|---|---|---|
| Wsparcie kostki | Minimalne | Bardzo dobre |
| Waga | Lżejsze | Cięższe |
| Przewiewność | Większa | Mniejsza |
| Ochrona przed wodą (zewnętrzna) | Mniejsza (niższa cholewka) | Większa (wyższa cholewka) |
| Polecany teren | Łatwe szlaki, nizinne, suche warunki | Trudne szlaki, góry wysokie, zróżnicowany teren, mokre warunki |
| Komfort termiczny | Na cieplejsze dni | Na chłodniejsze dni |
Pielęgnacja wodoodpornych butów trekkingowych – klucz do długowieczności
Nawet najlepsze buty wodoodporne wymagają regularnej pielęgnacji, aby zachować swoje właściwości i służyć Ci przez wiele sezonów. Woda i brud są największymi wrogami butów trekkingowych. Brud może zatykać pory membrany, ograniczając jej zdolność do „oddychania” i odprowadzania wilgoci, a także wnikać w materiały, osłabiając je. Wilgoć, jeśli pozostanie w bucie, może prowadzić do rozwoju pleśni i nieprzyjemnych zapachów.
Oto podstawowe zasady dbania o wodoodporne buty trekkingowe:
- Czyszczenie po każdym użyciu: Najważniejszy krok. Po powrocie z wędrówki, gdy tylko masz taką możliwość, oczyść buty z błota, piasku, kurzu i innych zabrudzeń. Użyj do tego szczotki (może być stara szczoteczka do zębów do trudno dostępnych miejsc) i letniej wody. Możesz użyć specjalnych środków do czyszczenia obuwia outdoorowego lub po prostu samej wody. Pamiętaj, aby czyścić zarówno cholewkę, jak i podeszwę. Dokładne usunięcie brudu zapobiega uszkodzeniom materiałów i utrzymuje funkcjonalność membrany.
- Suszenie w odpowiedni sposób: Nigdy nie susz butów trekkingowych przy bezpośrednim źródle ciepła, takim jak kaloryfer, piecyk, suszarka do włosów czy ognisko. Wysoka temperatura może uszkodzić materiały (skórę, materiały syntetyczne, kleje, membranę), powodując ich skurczenie, pękanie lub odklejanie. Pozostaw buty do wyschnięcia w temperaturze pokojowej, w przewiewnym miejscu. Możesz wyjąć wkładki i rozsznurować buty, aby przyspieszyć proces. W przypadku mocno przemoczonych butów, możesz włożyć do środka gazety (wymieniaj je co kilka godzin), które wchłoną wilgoć.
- Regularna impregnacja: To kluczowy element utrzymania wodoodporności, zwłaszcza na materiałach zewnętrznych. Nawet buty z membraną wymagają regularnej impregnacji. Impregnat sprawia, że woda perli się na powierzchni buta zamiast wsiąkać w materiał zewnętrzny. Gdy materiał zewnętrzny nasiąknie wodą, staje się cięższy, chłodniejszy i blokuje „oddychanie” membrany od zewnątrz. Używaj specjalnych preparatów do impregnacji obuwia outdoorowego, dopasowanych do materiału, z jakiego wykonane są buty (np. do skóry licowej, zamszu, nubuku czy materiałów syntetycznych). Stosuj impregnat na czyste i suche buty, postępując zgodnie z instrukcją producenta preparatu. Częstotliwość impregnacji zależy od intensywności użytkowania butów i warunków, w jakich są używane.
- Prawidłowe przechowywanie: Gdy nie używasz butów, przechowuj je w suchym i przewiewnym miejscu, z dala od słońca i źródeł ciepła. Idealnie nadaje się do tego oryginalne pudełko lub specjalny worek na buty. Unikaj przechowywania ich w wilgotnych piwnicach czy ciasnych szafach bez przepływu powietrza.
Popularne i cenione marki wodoodpornych butów trekkingowych męskich
Wybór marki i konkretnego modelu butów trekkingowych to kwestia bardzo indywidualna. To, co pasuje jednej osobie, niekoniecznie będzie idealne dla innej. Jednakże, na rynku outdoorowym istnieje wiele marek, które od lat cieszą się uznaniem ze względu na jakość, trwałość i skuteczność swoich produktów, w tym butów wodoodpornych. Do popularnych i cenionych marek butów trekkingowych męskich wodoodpornych należą m.in.:
- Salomon
- Lowa
- Meindl
- Hanwag
- Salewa
- The North Face
- Merrell
Wybierając buty, warto zapoznać się z ofertą tych producentów, ale przede wszystkim – przymierzyć kilka modeli i sprawdzić, które najlepiej leżą na Twojej stopie i odpowiadają Twoim potrzebom pod względem przeznaczenia (rodzaj terenu, warunki). Pamiętaj, że nawet najlepsza marka nie zastąpi właściwego dopasowania do Twojej stopy.

Często zadawane pytania
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące wyboru i pielęgnacji wodoodpornych butów trekkingowych:
Jak wybrać buty w góry, żeby nie przemokły?
Szukaj butów z wodoodporną membraną i/lub wykonanych z materiałów o dobrych właściwościach wodoodpornych. Zwróć uwagę na wysokość cholewki – wyższa lepiej chroni przed wodą. Kluczowe jest również prawidłowe dopasowanie rozmiaru (zostaw 0,5-1 cm luzu) i regularna pielęgnacja, w tym impregnacja.
Jak dbać o buty trekkingowe wodoodporne?
Po każdym użyciu oczyść buty z brudu, susz w temperaturze pokojowej z dala od źródeł ciepła, regularnie impregnuj i przechowuj w suchym, przewiewnym miejscu.

Jakie są najlepsze marki butów trekkingowych męskich wodoodpornych?
Do cenionych marek należą m.in. Salomon, Lowa, Meindl, Hanwag, Salewa, The North Face, Merrell. Wybór zależy od indywidualnych preferencji i dopasowania do stopy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze rozmiaru butów trekkingowych?
Buty powinny być o 0,5-1 cm większe od stopy. Przymierzaj je w skarpetach trekkingowych, pod koniec dnia. Sprawdź, czy masz luz na palce podczas schodzenia i czy pięta jest stabilna.
Czym się różnią buty trekkingowe niskie od wysokich?
Niskie są lżejsze, przewiewniejsze, na łatwe, suche trasy. Wysokie zapewniają lepsze wsparcie kostki i ochronę w trudnym, zróżnicowanym i mokrym terenie.

Czy wodoodporność butów jest wieczna?
Niestety nie. Wodoodporność membrany może z czasem ulec osłabieniu w wyniku zużycia, uszkodzeń mechanicznych czy niewłaściwej pielęgnacji. Regularna impregnacja materiałów zewnętrznych jest kluczowa dla utrzymania właściwości buta i wsparcia działania membrany.
Co się stanie, jeśli nie będę dbać o buty wodoodporne?
Zabrudzenia mogą zatykać membranę, ograniczając jej oddychalność. Niewłaściwe suszenie może uszkodzić materiały. Brak impregnacji sprawi, że materiał zewnętrzny będzie nasiąkał wodą, but stanie się cięższy i zimniejszy, a membrana nie będzie mogła skutecznie odprowadzać wilgoci na zewnątrz. Zaniedbane buty szybciej stracą swoje właściwości i ulegną zniszczeniu.
Wybierając i pielęgnując swoje buty trekkingowe z myślą o ochronie przed wodą, zapewnisz sobie komfort i bezpieczeństwo na szlaku, niezależnie od warunków, jakie zastaniesz w górach. Pamiętaj, że odpowiednie obuwie to podstawa udanej wędrówki!
Zainteresował Cię artykuł Wybierz wodoodporne buty w góry i ciesz się suchymi stopami? Zajrzyj też do kategorii Trekking, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
