20/10/2020
Zakup nowej pary butów, sneakersów czy botków powinien być przyjemnością. Wybieramy model, kolor, rozmiar, ciesząc się na myśl o ich noszeniu. Niestety, czasami zdarza się, że wymarzone obuwie okazuje się wadliwe lub problematyczne w użytkowaniu. W takich sytuacjach pojawia się pytanie: czy buty podlegają reklamacji? Odpowiedź brzmi: tak, ale pod pewnymi warunkami. Zrozumienie swoich praw konsumenta jest kluczowe, aby skutecznie dochodzić roszczeń w przypadku wadliwego towaru.

W Polsce prawa konsumentów w zakresie reklamacji towarów, w tym obuwia, regulowane są głównie przez przepisy Kodeksu Cywilnego dotyczące rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej. Dodatkowo sprzedawcy lub producenci mogą udzielać gwarancji, która stanowi dobrowolne zobowiązanie, często rozszerzające lub precyzujące warunki reklamacji.
Co podlega reklamacji w obuwiu?
Reklamacja obuwia z tytułu rękojmi jest możliwa, gdy obuwie posiada wady fizyczne istniejące w chwili wydania towaru kupującemu lub wynikające z przyczyny tkwiącej w sprzedanej rzeczy w tej chwili. Wady te często nazywane są wadami fabrycznymi lub produkcyjnymi. Najczęściej spotykane wady obuwia, które mogą stanowić podstawę do reklamacji, to:
- Rozklejenie: Dotyczy sytuacji, gdy podeszwa, cholewka, obcas lub inne elementy buta odklejają się od siebie. Jeśli rozklejenie nie jest wynikiem uszkodzenia mechanicznego przez użytkownika ani naturalnego zużycia po długim czasie, a wynika z wadliwego klejenia podczas produkcji, jest to wada podlegająca reklamacji.
- Pęknięcie: Pęknięcia mogą dotyczyć różnych części buta – podeszwy, cholewki (zwłaszcza w materiałach syntetycznych lub skórach niskiej jakości), obcasa. Pęknięcie, które nie jest spowodowane uszkodzeniem mechanicznym (np. zahaczeniem o ostry przedmiot) ani ekstremalnym użytkowaniem, a pojawia się w trakcie zwykłego noszenia, może być uznane za wadę fabryczną.
- Odbarwienie/Przebarwienie: Jeśli kolor buta blednie nierównomiernie, pojawiają się plamy, które nie są wynikiem zabrudzenia ani działania czynników zewnętrznych (np. deszczu, słońca, środków chemicznych), a także gdy obuwie farbuje nogi lub skarpetki bez wyraźnej przyczyny i pomimo odpowiedniej pielęgnacji, może to świadczyć o wadzie barwnika lub materiału.
- Trwałe odkształcenie: Buty, które tracą swój kształt w sposób niezamierzony i trwały, np. cholewka zapada się, pięta się łamie (inna niż zapiętek, który może ulec zniszczeniu od nieprawidłowego zakładania buta), podeszwa wygina się w nienaturalny sposób. Odkształcenie wynikające z wady konstrukcyjnej lub materiałowej jest podstawą do reklamacji.
- Wady szwów: Rozchodzące się, prujące się szwy, które nie są wynikiem uszkodzenia mechanicznego. Np. szew ozdobny lub konstrukcyjny puszcza bez wyraźnej przyczyny, co świadczy o słabym wykonaniu lub wadliwej nici.
- Brak elementów ozdobnych lub wykończeniowych: Odpadające klamry, nity, kokardki, guziki, które nie są solidnie przymocowane i odpadają w krótkim czasie po zakupie, bez wyraźnego uszkodzenia mechanicznego.
- Różnice w rozmiarze lub kształcie: Chociaż wydaje się to oczywiste, zdarza się, że buty w parze różnią się od siebie subtelnie rozmiarem, szerokością czy kształtem, co może prowadzić do dyskomfortu i otarć, a wynika z błędu produkcyjnego.
Klient ma prawo do reklamacji z tytułu rękojmi, jeśli wada fizyczna ujawni się w ciągu dwóch lat od wydania obuwia. Warto pamiętać, że przez pierwszy rok od zakupu istnieje domniemanie, że wada istniała już w chwili wydania. Oznacza to, że to sprzedawca musi udowodnić, że wada powstała z winy kupującego (np. wskutek niewłaściwego użytkowania). Po upływie roku, ciężar dowodu przechodzi na konsumenta, który musi wykazać, że wada miała swoje źródło w przyczynie tkwiącej w bucie w momencie zakupu.

Kiedy nie można reklamować butów?
Nie każda sytuacja, w której obuwie nie spełnia naszych oczekiwań lub ulegnie zniszczeniu, uprawnia do złożenia reklamacji. Istnieje kilka kluczowych sytuacji, w których reklamacja obuwia z tytułu rękojmi zazwyczaj nie zostanie uwzględniona:
- Wady znane kupującemu w chwili zakupu: Jeśli kupujący wiedział o wadzie w momencie zawierania umowy (np. buty były sprzedawane jako przecenione z uwagi na konkretne uszkodzenie), nie może z tytułu tej wady złożyć reklamacji.
- Naturalne zużycie: Obuwie, jak każdy przedmiot codziennego użytku, ulega stopniowemu zużyciu w trakcie eksploatacji. Zdarta podeszwa po długim czasie noszenia, wyblakły kolor od słońca, lekkie zagniecenia na skórze w miejscach zgięć, czy zużyte wkładki są normalnym procesem i nie stanowią podstawy do reklamacji.
- Uszkodzenia mechaniczne spowodowane przez użytkownika: Rozdarcia, przecięcia, obicia, złamania obcasów wynikające z nieostrożnego użytkowania, zahaczenia, upadku itp.
- Wady wynikające z niewłaściwego użytkowania lub konserwacji: Przemoczenie butów, które nie są wodoodporne, suszenie ich na grzejniku, używanie nieodpowiednich środków do czyszczenia lub konserwacji, które uszkadzają materiał. Każdy rodzaj obuwia wymaga odpowiedniej pielęgnacji zgodnej z zaleceniami producenta (często podanymi na metce lub w instrukcji).
- Wady wynikające z dopasowania: Jeśli buty "obcierają", są niewygodne, za ciasne lub za luźne, a wynika to z indywidualnego kształtu stopy kupującego i faktu, że obuwie zostało źle dopasowane do stopy, a nie z wady konstrukcyjnej buta (np. źle wszyty element, który kaleczy stopę), nie jest to podstawa do reklamacji z tytułu wady fizycznej.
- Uszkodzenia wynikające z działania czynników zewnętrznych: Uszkodzenia spowodowane np. solą drogową (jeśli obuwie nie było odpowiednio zabezpieczone), środkami chemicznymi, ekstremalnymi temperaturami.
Zatem na pytanie: czy można oddać buty do sklepu jak obcierają? Odpowiedź, jak już wspomniano, brzmi: otarcia spowodowane użytkowaniem obuwia zazwyczaj nie są podstawą do reklamacji, chyba że są one bezpośrednim skutkiem wady fabrycznej, np. źle wyprofilowanego zapiętka lub szwu wewnętrznego, który kaleczy stopę od nowości. Sam fakt, że but "nie leży" i powoduje dyskomfort, nie jest wadą towaru, a problemem z dopasowaniem do indywidualnych potrzeb użytkownika.
Co zrobić, gdy buty obcierają z tyłu lub w innym miejscu?
Choć otarcia zwykle nie podlegają reklamacji, nie oznacza to, że jesteśmy skazani na cierpienie. Istnieje wiele domowych sposobów i specjalistycznych produktów, które mogą pomóc rozwiązać problem obcierających butów:
- Plastry i osłony: Najprostszym rozwiązaniem jest zabezpieczenie wrażliwych miejsc na stopach za pomocą plastrów, zwłaszcza tych przeznaczonych do ochrony przed otarciami (np. hydrokoloidowych). Można też używać specjalnych żelowych osłon na pięty lub palce, które umieszcza się wewnątrz buta.
- Rozciąganie obuwia: Buty można rozciągnąć w miejscach, które uciskają. Można to zrobić samodzielnie, używając prawideł do obuwia (drewnianych lub plastikowych, często z elementami do punktowego rozpychania), specjalnych sprayów do rozciągania skóry lub zanosząc buty do szewca, który dysponuje profesjonalnym sprzętem.
- Grube skarpetki: Czasami wystarczy ponosić nowe buty przez kilka dni w domu, zakładając grubsze skarpetki. Pomaga to naturalnie dopasować obuwie do kształtu stopy.
- Zmniejszenie tarcia: W miejscach, gdzie but obciera, można posypać trochę talku lub użyć sztyftu przeciw otarciom, aby zmniejszyć tarcie między skórą a butem.
- Wkładki: Specjalne wkładki lub zapiętki mogą zmienić ułożenie stopy w bucie, co może pomóc zredukować tarcie w konkretnych miejscach.
Proces składania reklamacji obuwia
Jeśli stwierdzisz, że Twoje obuwie posiada wadę fabryczną, masz prawo złożyć reklamację. Oto jak zazwyczaj przebiega ten proces:
- Zgłoś wadę sprzedawcy: Reklamację z tytułu rękojmi składa się u sprzedawcy, od którego kupiłeś obuwie. Możesz to zrobić pisemnie (zalecane, aby mieć dowód zgłoszenia) lub ustnie.
- Przygotuj zgłoszenie reklamacyjne: W piśmie reklamacyjnym (lub podczas zgłoszenia ustnego) podaj swoje dane, datę zakupu, opisz wadę (co dokładnie jest zepsute), kiedy wada została zauważona oraz czego żądasz od sprzedawcy.
- Określ swoje żądanie: Z tytułu rękojmi możesz żądać:
- Naprawy obuwia
- Wymiany obuwia na nowe, wolne od wad
- Obniżenia ceny
- Odstąpienia od umowy (czyli zwrotu pieniędzy), ale tylko wtedy, gdy wada jest istotna.
Sprzedawca może odmówić Twojego pierwszego żądania (np. wymiany), jeśli naprawa jest prostsza i tańsza, chyba że jest to Twoja pierwsza reklamacja danego produktu.
- Dołącz dowód zakupu: Najlepszym dowodem jest paragon fiskalny, ale równie dobrze może być to potwierdzenie płatności kartą, wyciąg z konta, faktura, a nawet zeznania świadków, jeśli nie posiadasz żadnego dokumentu. Ważne, aby móc udowodnić, że kupiłeś obuwie w danym sklepie i w określonym czasie.
- Dostarcz obuwie do sklepu: Zazwyczaj wadliwe obuwie należy dostarczyć do punktu sprzedaży. Buty powinny być czyste i w miarę możliwości przygotowane do oględzin (np. wyjęte sznurowadła, jeśli wada dotyczy języka).
- Odbierz potwierdzenie zgłoszenia: Jeśli składasz reklamację pisemnie, poproś o potwierdzenie na kopii Twojego pisma. Jeśli ustnie, upewnij się, że otrzymasz potwierdzenie przyjęcia reklamacji na piśmie od sprzedawcy.
- Oczekuj na odpowiedź sprzedawcy: Sprzedawca ma 14 dni kalendarzowych na ustosunkowanie się do Twojego żądania. Jeśli nie odpowie w tym terminie, uważa się, że uznał reklamację za zasadną i musi spełnić Twoje żądanie (naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub zwrotu pieniędzy). Czas na rozpatrzenie reklamacji (naprawę, wymianę) może być dłuższy niż 14 dni, ale sprzedawca musi o tym poinformować i uzgodnić z Tobą termin.
Rękojmia a Gwarancja
Warto rozróżnić dwa pojęcia: rękojmię i gwarancję. Rękojmia jest ustawowym prawem konsumenta, przysługującym z mocy prawa w przypadku wadliwego towaru. Odpowiada za nią sprzedawca przez 2 lata od daty wydania towaru. Konsument sam wybiera, czy chce skorzystać z rękojmi u sprzedawcy, czy z gwarancji (jeśli została udzielona) u gwaranta (zazwyczaj producenta lub dystrybutora). Gwarancja jest dobrowolnym oświadczeniem o jakości towaru, które może być udzielone przez producenta lub sprzedawcę. Warunki gwarancji (okres jej trwania, zakres, sposób realizacji) są określone w dokumencie gwarancyjnym. Gwarancja nie wyłącza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z przepisów o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.

Przykłady sytuacji reklamacyjnych - Tabela
Poniższa tabela przedstawia typowe przykłady sytuacji i wskazuje, czy prawdopodobnie podlegają one reklamacji z tytułu rękojmi, czy nie.
| Sytuacja | Podlega reklamacji? | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Podeszwa odkleja się po miesiącu noszenia. | TAK | Prawdopodobnie wada fabryczna klejenia. |
| But farbuje skarpetki na mokro. | TAK | Wada barwnika lub materiału, o ile nie wynika z braku odpowiedniej impregnacji przez użytkownika. |
| Buty obcierają pięty od pierwszego założenia, mimo dobrania odpowiedniego rozmiaru. | NIE (zwykle) | Najczęściej problem z dopasowaniem do indywidualnej stopy, nie wada buta. Chyba że wynika z ewidentnie źle wszytego elementu. |
| Podeszwa pęka w poprzek po kilku tygodniach. | TAK | Wada materiałowa podeszwy. |
| Zapiętek (wewnętrzna część pięty) przetarł się po 2 latach intensywnego użytkowania. | NIE | Naturalne zużycie materiału. |
| Złamał się obcas po wejściu w szczelinę chodnika. | NIE | Uszkodzenie mechaniczne spowodowane przez użytkownika. |
| Szwy ozdobne prują się bez zahaczenia. | TAK | Wada wykonania szwu. |
| Buty przemokły podczas deszczu, mimo że były sprzedawane jako skórzane (nieimpregnowane). | NIE (zwykle) | Skóra naturalna bez impregnacji nie jest wodoodporna. Przemoczenie to normalna cecha materiału, nie wada. |
| Element ozdobny (np. klamra) odpadł po kilku dniach noszenia. | TAK | Wada montażu lub elementu. |
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Podsumujmy kluczowe kwestie dotyczące reklamacji obuwia w formie pytań i odpowiedzi:
Czy buty podlegają reklamacji?
Tak, buty podlegają reklamacji z tytułu rękojmi u sprzedawcy, jeśli posiadają wady fizyczne, które istniały w chwili zakupu lub wynikały z przyczyny tkwiącej w bucie w tej chwili. Masz na to 2 lata od daty wydania towaru.
Czy można oddać buty do sklepu jak obcierają?
Zasadniczo otarcia spowodowane użytkowaniem nie są podstawą do reklamacji, ponieważ najczęściej wynikają z indywidualnego dopasowania obuwia do stopy. Reklamacja jest możliwa tylko wtedy, gdy otarcia są bezpośrednim skutkiem wady fabrycznej buta, np. źle wszytego elementu wewnętrznego.

Kiedy nie można reklamować butów?
Nie można reklamować butów, gdy wada była znana w chwili zakupu, gdy uszkodzenie jest wynikiem naturalnego zużycia, niewłaściwego użytkowania, konserwacji, uszkodzenia mechanicznego spowodowanego przez użytkownika lub wynika z indywidualnego niedopasowania (np. obcieranie), które nie jest wadą fabryczną.
Co podlega reklamacji w obuwiu?
Reklamacji podlegają wady fabryczne, takie jak: rozklejenie, pęknięcie materiału lub podeszwy, trwałe odkształcenie, wady szwów, odbarwienia/przebarwienia materiału, brak lub wadliwe zamocowanie elementów ozdobnych, o ile wady te nie są wynikiem niewłaściwego użytkowania lub naturalnego zużycia.
Jak długo sprzedawca ma na rozpatrzenie reklamacji?
Sprzedawca ma 14 dni kalendarzowych na ustosunkowanie się do Twojego żądania (naprawy, wymiany, obniżenia ceny, zwrotu pieniędzy). Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza, że reklamacja została uznana.

Czy muszę mieć paragon, żeby zareklamować buty?
Paragon jest najlepszym dowodem zakupu, ale nie jedynym. Możesz udowodnić zakup w inny sposób, np. potwierdzeniem płatności kartą, wyciągiem z konta, fakturą lub zeznaniami świadków. Ważne jest, aby móc potwierdzić, gdzie i kiedy kupiłeś obuwie.
Pamiętaj, że znajomość swoich praw jako konsumenta jest bardzo ważna. W przypadku sporu ze sprzedawcą, zawsze możesz zwrócić się o pomoc do Miejskiego lub Powiatowego Rzecznika Konsumentów, którzy udzielają bezpłatnych porad prawnych w sprawach konsumenckich.
Podsumowując, większość wad fabrycznych obuwia podlega reklamacji w ciągu 2 lat od zakupu. Kluczem jest odróżnienie wady produkcyjnej od normalnego zużycia czy uszkodzeń wynikających z użytkowania. Jeśli masz wątpliwości, zawsze warto złożyć reklamację i poczekać na stanowisko sprzedawcy. Pamiętaj o terminie 14 dni na odpowiedź!
Zainteresował Cię artykuł Reklamacja obuwia: Kiedy i jak złożyć?? Zajrzyj też do kategorii Buty, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
