07/11/2016
Wybór odpowiednich butów do biegania to jedna z najważniejszych decyzji, jaką musi podjąć każdy biegacz – zarówno początkujący, jak i doświadczony. Właściwie dobrane obuwie nie tylko zapewnia komfort i poprawia osiągi, ale przede przede wszystkim minimalizuje ryzyko kontuzji. Kluczowe jest zrozumienie kilku podstawowych zasad, w tym tej najbardziej fundamentalnej: jak dobrać właściwy rozmiar. Ale to nie wszystko. Liczy się także typ naszej stopy, nawierzchnia, po której biegamy, poziom amortyzacji i waga buta. Zagłębmy się w świat butów biegowych, aby rozwiać wszelkie wątpliwości.

Jak dobrać rozmiar butów do biegania? Klucz do komfortu
Prawidłowy rozmiar butów do biegania różni się od tego, który nosimy na co dzień. Podstawowa zasada mówi, że buty biegowe powinny być o około 0,5 do 1 cm większe niż nasz normalny rozmiar obuwia. Dlaczego? Podczas biegu stopa naturalnie puchnie i przesuwa się w bucie do przodu. Dodatkowa przestrzeń zapobiega uderzaniu palców o przód buta, co może prowadzić do otarć, pęcherzy, a nawet uszkodzeń paznokci (tzw. czarnych paznokci biegacza). Ten zapas pozwala stopie na swobodne rozszerzanie się w trakcie wysiłku, zapewniając niezbędny komfort nawet na dłuższych dystansach.
Kiedy mierzyć buty do biegania?
Idealnym momentem na przymierzenie butów do biegania jest późne popołudnie lub wieczór. Dlaczego? W ciągu dnia, pod wpływem aktywności i grawitacji, nasze stopy lekko puchną i zwiększają swoją objętość. Mierząc buty w momencie, gdy stopy są już lekko spuchnięte, zyskujemy pewność, że rozmiar będzie odpowiedni również podczas biegu, kiedy stopy będą w podobnym stanie. Przymierzanie butów rano, gdy stopy są wypoczęte i mniej spuchnięte, może skutkować zakupem butów, które okażą się za ciasne podczas faktycznego treningu. Pamiętaj także, aby mierzyć buty z skarpetkami, w których zamierzasz biegać – grubość skarpetek ma znaczenie!
Test palca i inne metody sprawdzania rozmiaru
Po założeniu buta i zawiązaniu sznurówek tak, jak robisz to zwykle przed biegiem, upewnij się, że pięta jest dobrze osadzona w zapiętku. Następnie przesuń stopę maksymalnie do przodu, tak aby palce dotykały przodu buta. Powinieneś być w stanie włożyć palec (wskazujący lub kciuk) między piętę a tył buta. Jeśli mieści się swobodnie, rozmiar jest prawdopodobnie odpowiedni. Pamiętaj, że palce nie powinny być ściśnięte ani dotykać przodu buta podczas normalnego stania czy chodzenia w mierzonej parze. Przejdź się, a najlepiej przebiegnij kilka kroków (jeśli sklep na to pozwala) w butach, aby poczuć, jak zachowuje się stopa.
Na co zwrócić uwagę kupując buty do biegania? Poza rozmiarem liczy się więcej
Dobór rozmiaru to tylko pierwszy krok. Aby wybrać buty, które posłużą nam przez wiele kilometrów i pomogą unikać kontuzji, musimy wziąć pod uwagę kilka innych kluczowych czynników:
Rodzaj stopy (pronacja, supinacja, stopa neutralna)
Sposób, w jaki nasza stopa przetacza się podczas biegu, jest niezwykle ważny. Wyróżniamy trzy podstawowe typy:
- Stopa neutralna: Stopa ląduje na zewnętrznej części pięty, a następnie przetacza się równomiernie po całej powierzchni podeszwy. Odpowiednie są dla niej buty neutralne, zapewniające głównie amortyzację.
- Stopa pronująca: Stopa ląduje na zewnętrznej części pięty, ale następnie przetacza się nadmiernie do wewnątrz. Wymaga to butów ze wsparciem stabilizującym (np. w postaci wkładki po wewnętrznej stronie podeszwy), które korygują ten ruch.
- Stopa supinująca (lub niedopronująca): Stopa ląduje na zewnętrznej części pięty i pozostaje na zewnętrznej krawędzi stopy przez większość fazy przetoczenia. Potrzebuje butów z maksymalną amortyzacją, często o bardziej elastycznej podeszwie.
Znajomość swojego typu stopy jest kluczowa. Można to sprawdzić, analizując zużycie starych butów, wykonując test mokrej stopy lub najlepiej – prosząc o analizę chodu w specjalistycznym sklepie biegowym.

Rodzaj nawierzchni
Gdzie najczęściej biegasz? Odpowiedź na to pytanie ma ogromny wpływ na wybór butów:
- Asfalt i twarde nawierzchnie: Wymagają butów z dobrą amortyzacją, która pochłonie wstrząsy. Podeszwa powinna być trwała i zapewniać dobrą przyczepność na suchym i mokrym asfalcie.
- Ścieżki leśne i parkowe (szutr, grunt): Można biegać w butach asfaltowych, ale lepsze mogą okazać się buty z nieco bardziej agresywnym bieżnikiem, zapewniającym lepszą przyczepność na nierównym terenie, kamieniach czy korzeniach. Amortyzacja jest wciąż ważna, ale często nieco mniejsza niż w butach typowo asfaltowych.
- Góry i trudny teren (trail running): Buty trailowe mają agresywny, głęboki bieżnik, który zapewnia maksymalną przyczepność na błocie, kamieniach czy piasku. Często posiadają wzmocnienia chroniące stopę przed uderzeniami o kamienie, a także membrany wodoodporne (np. Gore-Tex) na trudne warunki. Amortyzacja bywa zróżnicowana, ale stabilność i ochrona stopy są priorytetem.
- Bieżnia mechaniczna: Na bieżni można biegać w praktycznie każdych butach, ale najlepiej sprawdzą się buty z dobrą wentylacją i umiarkowaną amortyzacją, ponieważ pas bieżni sam w sobie częściowo amortyzuje wstrząsy.
Poziom amortyzacji
Amortyzacja to zdolność buta do pochłaniania wstrząsów powstających podczas lądowania stopy na ziemi. Poziom amortyzacji powinien być dostosowany do wagi biegacza, dystansów, jakie pokonuje, oraz nawierzchni. Ciężsi biegacze i osoby biegające na długie dystanse na twardych nawierzchniach zazwyczaj potrzebują butów z wysokim poziomem amortyzacji. Lżejsi biegacze i osoby biegające krótsze dystanse lub po miękkim terenie mogą wybrać buty z mniejszą amortyzacją, które często są lżejsze i bardziej dynamiczne.
Waga buta
Waga buta do biegania jest często kompromisem między amortyzacją, wsparciem a szybkością. Lżejsze buty są zazwyczaj bardziej dynamiczne i preferowane przez szybszych biegaczy na krótszych dystansach lub podczas startów w zawodach. Cięższe buty zazwyczaj oferują lepszą amortyzację i wsparcie, co czyni je dobrym wyborem na codzienne treningi, długie wybiegania lub dla biegaczy potrzebujących większej stabilizacji. Wybór zależy od indywidualnych preferencji i celów treningowych.
Czy buty do biegania nadają się do chodzenia?
Często pojawia się pytanie, czy można używać butów do biegania do codziennego chodzenia. Odpowiedź brzmi: tak, można, ale nie zawsze jest to optymalne rozwiązanie. Buty do biegania są projektowane z myślą o specyficznych ruchach i obciążeniach występujących podczas biegu – czyli o powtarzalnym, dynamicznym przetoczeniu stopy w linii prostej. Ich konstrukcja, w tym elastyczność podeszwy, poziom amortyzacji i wsparcie, są dostosowane do tych warunków.
Buty przeznaczone specjalnie do chodzenia (buty walkingowe lub po prostu wygodne buty codzienne) często mają inną konstrukcję podeszwy, która jest bardziej sztywna w śródstopiu i bardziej elastyczna w przedniej części, co ułatwia przetaczanie stopy podczas chodu. Mogą też oferować inne rodzaje wsparcia łuku stopy, dostosowane do dłuższego stania i wolniejszego ruchu. Buty do biegania są zazwyczaj lżejsze i bardziej elastyczne w porównaniu do solidniejszych butów do chodzenia czy trekkingu.

Używanie butów biegowych do codziennego chodzenia na krótkich dystansach nie powinno stanowić problemu i zapewni pewien poziom komfortu. Jednak na długie spacery lub jako obuwie do pracy, gdzie spędzamy wiele godzin na nogach, dedykowane buty do chodzenia mogą okazać się wygodniejsze i zapewnić lepsze wsparcie dla stopy w statycznej pozycji lub podczas wolniejszego ruchu.
Gdzie szukać tanich butów do biegania (np. Nike)?
Znalezienie butów do biegania w atrakcyjnej cenie, w tym popularnych modeli marki Nike, wymaga pewnej strategii i cierpliwości. Chociaż nie możemy wskazać konkretnych sklepów, które zawsze mają najniższe ceny, możemy podpowiedzieć, gdzie szukać okazji:
- Wyprzedaże sezonowe i posezonowe: Warto śledzić okresy wyprzedaży, np. po zakończeniu sezonu letniego czy zimowego, a także popularne okazje handlowe jak Black Friday czy Cyber Monday. Sklepy sportowe i multibrandowe często wtedy oferują znaczne rabaty na obuwie z poprzednich kolekcji.
- Outlety: Sklepy outletowe (zarówno stacjonarne, jak i online) często sprzedają końcówki kolekcji, modele z poprzednich lat lub buty z niewielkimi wadami (które nie wpływają na funkcjonalność) po obniżonych cenach.
- Sklepy internetowe: Porównywanie cen w różnych sklepach internetowych może przynieść spore oszczędności. Warto korzystać z porównywarek cenowych, ale zawsze sprawdzać wiarygodność sprzedawcy.
- Modele z poprzednich sezonów: Często modele butów z poprzedniego roku są równie dobre jak najnowsze wersje, a ich cena jest znacznie niższa. Jeśli nie zależy Ci na najnowszych technologiach, szukaj starszych edycji popularnych modeli.
- Programy lojalnościowe i newslettery: Zapisanie się do programów lojalnościowych lub newsletterów ulubionych sklepów może dać dostęp do ekskluzywnych zniżek i informacji o promocjach przed innymi.
Pamiętaj, że cena nie powinna być jedynym kryterium wyboru. Najważniejsze jest, aby buty były odpowiednio dobrane do Twoich potrzeb i zapewniały komfort oraz bezpieczeństwo podczas biegu. Czasem warto dopłacić trochę więcej za but, który idealnie pasuje, niż kupić tańszy model, który może prowadzić do kontuzji.
Tabela porównawcza: Buty na asfalt vs. Buty trailowe
| Cecha | Buty na asfalt | Buty trailowe |
|---|---|---|
| Nawierzchnia | Twarde, płaskie (asfalt, chodnik) | Nierówne, miękkie (szlaki, góry, las) |
| Amortyzacja | Zazwyczaj wysoka | Zróżnicowana, często dobra |
| Bieżnik | Gładki lub delikatny, trwały | Agresywny, głęboki, zapewniający przyczepność |
| Wsparcie stopy | Zależne od typu stopy (neutralne, stabilizujące) | Zwiększona stabilność, ochrona przed kamieniami/korzeniami |
| Waga | Zróżnicowana (od lekkich startówek do cięższych treningowych) | Często nieco cięższe, solidniejsze |
| Cholewka | Przewiewna, elastyczna | Często wzmocniona, czasami wodoodporna |
Najczęściej zadawane pytania
Jak dobrać rozmiar butów do biegania?
Buty do biegania powinny być o około 0,5-1 cm większe niż normalny rozmiar obuwia, aby zapewnić stopie przestrzeń podczas biegu. Mierz buty po południu lub wieczorem.
Na co zwrócić uwagę kupując buty do biegania?
Przy wyborze butów zwróć uwagę na rodzaj stopy (neutralna, pronująca, supinująca), rodzaj nawierzchni, po której biegasz, poziom amortyzacji oraz wagę buta.

Czy buty do biegania nadają się do chodzenia?
Buty do biegania mogą być używane do chodzenia, ale buty dedykowane do chodzenia mogą zapewnić lepszy komfort i wsparcie na dłuższych dystansach lub podczas stania, ponieważ są inaczej konstruowane.
Jakie skarpetki do biegania wybrać?
Najlepiej używać specjalistycznych skarpetek biegowych. Są one wykonane z materiałów syntetycznych (np. poliester, nylon), które skutecznie odprowadzają wilgoć, zapobiegając otarciom i pęcherzom. Unikaj bawełnianych skarpetek, które zatrzymują pot.
Podsumowanie
Dobór odpowiednich butów do biegania to proces, który wymaga uwzględnienia kilku czynników. Prawidłowy rozmiar, z odpowiednim zapasem, jest absolutną podstawą. Równie ważne jest dopasowanie buta do indywidualnych cech stopy, preferowanej nawierzchni, stylu biegania i dystansów. Inwestycja w dobrze dobrane obuwie to inwestycja w komfort, zdrowie i radość z każdego pokonanego kilometra. Pamiętaj, że najlepiej przymierzać buty osobiście, w odpowiednim momencie dnia, a w razie wątpliwości skorzystać z pomocy specjalistów w sklepie biegowym.
Zainteresował Cię artykuł Dobór butów do biegania: Rozmiar i więcej? Zajrzyj też do kategorii Obuwie, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
