01/05/2017
Zakup nowych butów powinien być przyjemnością, dającą radość z noszenia komfortowego i stylowego obuwia. Niestety, czasem zdarza się, że po krótkim czasie użytkowania, a nawet tuż po zakupie, pojawia się wada – odklejająca się podeszwa, pękający materiał, wadliwe szwy czy inne defekty fabryczne. W takiej sytuacji jako konsument masz prawo do złożenia reklamacji. Ale jakie dokładnie masz prawa? Ile czasu ma sprzedawca na ustosunkowanie się do Twojego zgłoszenia? I co najważniejsze – co zrobić, aby reklamacja przebiegła sprawnie i zakończyła się pomyślnie?
Podstawa prawna reklamacji obuwia – Rękojmia za wady
Kiedy kupujesz buty w sklepie, zarówno stacjonarnym, jak i internetowym, przysługują Ci prawa wynikające z przepisów prawa cywilnego, a konkretnie z tytułu rękojmi za wady. Rękojmia jest ustawową odpowiedzialnością sprzedawcy za wady fizyczne lub prawne sprzedanego towaru. W przypadku obuwia mówimy najczęściej o wadach fizycznych, czyli takich, które powodują, że towar jest niezgodny z umową. Może to oznaczać, że buty:
- nie mają właściwości, które powinny mieć ze względu na cel oznaczony w umowie (np. buty zimowe nie chronią przed zimnem, choć powinny),
- nie mają właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewniał (np. buty miały być wodoodporne, ale przemakają),
- nie nadają się do celu, do jakiego tego rodzaju towaru zwykle się używa (np. buty rozklejają się po kilku dniach normalnego chodzenia),
- zostały wydane w stanie niekompletnym (np. brakuje sznurowadeł).
Pamiętaj, że rękojmia obejmuje wady, które istniały w chwili wydania butów kupującemu lub wynikły z przyczyny tkwiącej w butach w tej samej chwili. Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi trwa przez dwa lata od daty wydania towaru konsumentowi. Jest to bardzo ważna informacja, ponieważ oznacza, że możesz zgłosić wadę nawet po długim czasie od zakupu, pod warunkiem, że wada pojawiła się w ciągu tych dwóch lat i wynika z przyczyn tkwiących w obuwiu w momencie zakupu.

Ile czasu ma sprzedawca na rozpatrzenie reklamacji obuwia? Kluczowy termin 14 dni
Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez konsumentów jest to dotyczące terminu, w jakim sprzedawca musi odpowiedzieć na złożoną reklamację. Zgodnie z przepisami Ustawy o prawach konsumenta (która w praktyce stosuje przepisy Kodeksu Cywilnego dotyczące rękojmi w relacjach z konsumentami), sprzedawca ma ściśle określony czas na ustosunkowanie się do Twojego żądania. Ten termin wynosi 14 dni kalendarzowych od daty złożenia reklamacji. Termin ten dotyczy zgłoszeń, w których konsument żąda naprawy obuwia, jego wymiany na nowe, lub obniżenia ceny.
Co to oznacza w praktyce? Oznacza to, że w ciągu tych czternastu dni sprzedawca musi poinformować Cię o swojej decyzji – czy uznaje reklamację, czy ją odrzuca. Powinien zrobić to w sposób jasny i zrozumiały, najlepiej na piśmie (np. listem poleconym, e-mailem, jeśli wyraziłeś na to zgodę). Kluczowe jest, że liczy się data doręczenia sprzedawcy Twojego zgłoszenia reklamacyjnego.

Co się stanie, jeśli sprzedawca nie odpowie w ciągu 14 dni? To bardzo korzystna dla konsumenta zasada, często nazywana milczącym uznaniem reklamacji. Brak odpowiedzi ze strony sprzedawcy w wyznaczonym, 14-dniowym terminie na żądanie naprawy, wymiany lub obniżenia ceny jest równoznaczny z uznaniem reklamacji. Oznacza to, że sprzedawca przyjmuje Twoje żądanie reklamacyjne za zasadne i powinien je zrealizować. Ta reguła nie dotyczy żądania odstąpienia od umowy (czyli zwrotu pieniędzy) w przypadku wady nieistotnej – w takiej sytuacji brak odpowiedzi nie oznacza automatycznego uznania żądania zwrotu pieniędzy.
Jak długo trwa proces realizacji reklamacji po jej uznaniu?
Wiele osób myli termin na rozpatrzenie reklamacji (14 dni) z czasem trwania całego procesu naprawy lub wymiany. Jak już wspomniano, sprzedawca ma 14 dni na podjęcie decyzji o reklamacji. Jeśli reklamacja zostanie uznana, sprzedawca ma obowiązek wykonać Twoje żądanie (naprawić, wymienić buty) w rozsądnym czasie, bez nadmiernych niedogodności dla Ciebie. Prawo nie precyzuje sztywno, ile dokładnie ma trwać naprawa czy wymiana, ale powinno to nastąpić "bez zbędnej zwłoki". Co do zasady, im szybciej, tym lepiej dla konsumenta. Jeśli naprawa miałaby trwać wyjątkowo długo (np. kilka tygodni) lub wymagałaby wielokrotnego dostarczania obuwia do serwisu, możesz mieć prawo do zmiany żądania, np. z naprawy na wymianę, a nawet na odstąpienie od umowy, jeśli wada jest istotna.

Co dokładnie podlega reklamacji w obuwiu? Kiedy wada uprawnia do reklamacji?
Nie każda wada czy uszkodzenie butów uprawnia do złożenia reklamacji z tytułu rękojmi. Reklamacji podlegają wady fabryczne, materiałowe, konstrukcyjne, które istniały w obuwiu w momencie jego zakupu (lub wynikły z przyczyny tkwiącej w obuwiu w tej chwili) i ujawniły się w trakcie użytkowania. Przykłady wad podlegających reklamacji to:
- Odklejająca się podeszwa (jeśli nie jest to wynikiem intensywnego, niezgodnego z przeznaczeniem użytkowania, np. biegania w eleganckich półbutach),
- Pękający materiał cholewki w miejscu, które nie jest narażone na szczególne zgięcia czy przetarcia podczas normalnego użytkowania,
- Rozejście się szwów,
- Uszkodzenia zamków błyskawicznych, sprzączek, rzepów (jeśli nie są wynikiem mechanicznego uszkodzenia przez użytkownika),
- Wadliwe łączenie elementów, np. cholewki z podeszwą,
- Niewłaściwe wyprofilowanie buta powodujące dyskomfort (jeśli nie wynika z indywidualnej budowy stopy, a z wady produkcyjnej),
- Odbarwienia materiału (jeśli nie są wynikiem kontaktu z chemikaliami lub niewłaściwej pielęgnacji, a wadą barwnika),
- Różnice w kolorze lub fakturze między dwoma butami w parze, świadczące o wadzie produkcyjnej.
Czego nie obejmuje reklamacja z tytułu rękojmi? Przede wszystkim normalnego zużycia obuwia wynikającego z eksploatacji. Buty, jak każdy przedmiot, z czasem się zużywają – ściera się podeszwa, wycierają się wkładki, materiał może się zmechacić czy odbarwić w wyniku normalnego użytkowania i działania czynników zewnętrznych (słońce, deszcz). Reklamacji nie podlegają również uszkodzenia mechaniczne spowodowane przez samego użytkownika (np. przecięcia, zadrapania, uszkodzenia obcasów spowodowane uderzeniem o twardy przedmiot), wady wynikające z niewłaściwej konserwacji i pielęgnacji (np. przemakanie butów skórzanych, które nie były impregnowane, zniszczenie butów w pralce) czy wady, o których konsument wiedział w chwili zakupu i które zaakceptował (np. kupił buty "na wyprzedaży z defektem").
Co zrobić, jeśli reklamacja obuwia zostanie odrzucona przez sprzedawcę?
Niestety, nie zawsze sprzedawca uznaje reklamację. Jeśli Twoje zgłoszenie zostanie odrzucone, nie oznacza to końca walki o swoje prawa. Masz kilka możliwości działania:
- Odwołanie do sprzedawcy: Możesz spróbować ponownie skontaktować się ze sprzedawcą, przedstawiając dodatkowe argumenty lub dowody na poparcie swojej reklamacji. Warto zrobić to na piśmie, powołując się na przepisy o rękojmi. Czasem druga próba rozmowy, poparta znajomością swoich praw, może skłonić sprzedawcę do zmiany decyzji.
- Pomoc Rzecznika Praw Konsumenta: W każdym powiecie działa Rzecznik Praw Konsumenta, który udziela bezpłatnej pomocy prawnej konsumentom. Rzecznik może pomóc w sporządzeniu pisma do sprzedawcy, podjąć próbę mediacji lub wystąpić do sądu w Twoim imieniu lub z Twoim poparciem. To często bardzo skuteczny sposób na rozwiązanie sporu, a jego interwencja bywa wystarczająca, by sprzedawca ponownie rozpatrzył sprawę.
- Polubowny Sąd Konsumencki: Przy Inspekcji Handlowej działają Stałe Polubowne Sądy Konsumenckie. Rozpatrują one spory między konsumentami a przedsiębiorcami. Postępowanie przed takim sądem jest szybsze i tańsze niż przed sądem powszechnym, a wyroki mają moc prawną. Zgoda obu stron (konsumenta i sprzedawcy) jest jednak wymagana, aby sprawa trafiła do takiego sądu.
- Wszczęcie postępowania sądowego: Ostatecznością jest skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego przed sądem powszechnym. Warto rozważyć tę opcję, zwłaszcza gdy wada jest istotna, a wartość butów znacząca. W przypadku niższych kwot sporu, koszty sądowe i czas trwania procesu mogą być zniechęcające, dlatego warto najpierw skorzystać z bezpłatnej pomocy Rzecznika Praw Konsumenta.
Czy można reklamować buty po roku od zakupu? Jak długo mam prawo reklamować buty?
Absolutnie tak! Jak już wspomniano, odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi trwa przez dwa lata od daty wydania butów. Oznacza to, że wada, która ujawniła się nawet po roku czy półtora roku użytkowania, nadal może być podstawą reklamacji, pod warunkiem, że wynika z przyczyny tkwiącej w obuwiu w momencie jego zakupu. Ważne jest, aby zgłosić wadę sprzedawcy niezwłocznie po jej zauważeniu, jednak przepisy dają konsumentowi czas na zgłoszenie wady nie później niż w ciągu roku od jej wykrycia (przy czym dla wad ujawnionych w ciągu 2 lat od zakupu, ten roczny termin na zgłoszenie biegnie od momentu wykrycia wady, a cała odpowiedzialność sprzedawcy kończy się po 2 latach od zakupu).

Pamiętaj, że jeśli wada zostanie wykryta w ciągu pierwszego roku od daty zakupu, istnieje domniemanie, że wada lub jej przyczyna istniała już w chwili wydania butów. To korzystne dla konsumenta. Po upływie roku od zakupu ciężar dowodu może przejść na konsumenta, co oznacza, że to Ty możesz być zobowiązany do udowodnienia, że wada wynikała z przyczyn tkwiących w obuwiu w momencie zakupu, a nie np. z normalnego zużycia czy niewłaściwego użytkowania po roku intensywnej eksploatacji. Może to wymagać opinii rzeczoznawcy, co generuje dodatkowe koszty, dlatego warto reklamować wady szybko po ich zauważeniu, zwłaszcza w pierwszym roku po zakupie.
Rękojmia vs. Gwarancja – Kluczowe Różnice dla Konsumenta
Często konsumenci mylą rękojmię z gwarancją. To dwie różne podstawy prawne zgłaszania wad. Warto znać różnice, aby wiedzieć, z której opcji skorzystać – zazwyczaj rękojmia jest dla konsumenta korzystniejsza, ponieważ jest ustawowa i nie można jej wyłączyć w relacji z konsumentem.

| Cecha | Rękojmia (ustawowa) | Gwarancja (umowna) |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Przepisy Kodeksu Cywilnego (ustawa) | Oświadczenie gwaranta (producenta lub sprzedawcy) – dobrowolne |
| Kto odpowiada? | Sprzedawca (podmiot, od którego kupiłeś towar) | Gwarant (najczęściej producent, ale może być też sprzedawca) |
| Czas trwania odpowiedzialności | Minimum 2 lata od wydania towaru konsumentowi | Dowolny (określony przez gwaranta, często 1 rok, ale może być dłuższy lub krótszy) |
| Zakres odpowiedzialności | Wady fizyczne i prawne istniejące w chwili wydania lub wynikające z przyczyny tkwiącej w rzeczy w tej chwili (chyba że wada jest wynikiem normalnego zużycia lub działania konsumenta) | Dowolny (określony w karcie gwarancyjnej, np. tylko wady materiałowe, wykluczając np. uszkodzenia mechaniczne) |
| Uprawnienia konsumenta | Naprawa, wymiana, obniżenie ceny, odstąpienie od umowy (przy wadzie istotnej). Sprzedawca ma prawo wyboru między naprawą a wymianą przy pierwszym zgłoszeniu, chyba że żądanie konsumenta jest niemożliwe lub zbyt kosztowne. | Określone w karcie gwarancyjnej (np. tylko naprawa, ograniczona liczba napraw). |
| Obowiązki sprzedawcy/gwaranta | Ustosunkowanie się do żądania naprawy/wymiany/obniżenia ceny w 14 dni. Wykonanie żądania w rozsądnym czasie. | Określone w karcie gwarancyjnej (termin rozpatrzenia i realizacji może być dłuższy niż 14 dni, jeśli gwarancja tak stanowi i jest to zgodne z prawem). |
Jako konsument masz prawo wyboru, czy składasz reklamację z tytułu rękojmi (do sprzedawcy), czy korzystasz z gwarancji (do gwaranta, np. producenta, jeśli została udzielona i obejmuje daną wadę). Sprzedawca nie może narzucić Ci skorzystania z gwarancji, jeśli chcesz reklamować towar z tytułu rękojmi. Warto porównać warunki rękojmi i gwarancji – często rękojmia daje szersze prawa i jest ustawowo zagwarantowana na dłuższy, 2-letni okres.
Najczęściej Zadawane Pytania dotyczące Reklamacji Obuwia
Zbierzmy w jednym miejscu odpowiedzi na kluczowe pytania, które często pojawiają się w związku z reklamacją butów:
- Ile czasu ma sklep na rozpatrzenie reklamacji butów? Sprzedawca ma 14 dni kalendarzowych na ustosunkowanie się do Twojego żądania (naprawy, wymiany, obniżenia ceny). Musi Cię poinformować o swojej decyzji w tym terminie.
- Co oznacza brak odpowiedzi sprzedawcy w terminie 14 dni? Jeśli sprzedawca nie odpowie na Twoje żądanie naprawy, wymiany lub obniżenia ceny w ciągu 14 dni od jej otrzymania, uznaje się, że reklamacja została uznana zgodnie z Twoim żądaniem.
- Jak długo trwa realizacja reklamacji (np. naprawa lub wymiana) po jej uznaniu? Po uznaniu reklamacji, sprzedawca powinien wykonać swoje zobowiązanie (naprawić lub wymienić buty) bez zbędnej zwłoki, w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta. Przepisy nie określają tu sztywnego terminu, ale liczy się sprawność działania.
- Co podlega reklamacji obuwia z tytułu rękojmi? Reklamacji podlegają wady fizyczne butów (np. odklejająca się podeszwa, pękający materiał, wadliwe szwy) wynikające z przyczyn tkwiących w obuwiu w momencie zakupu. Reklamacja nie obejmuje normalnego zużycia, uszkodzeń mechanicznych przez użytkownika czy wad wynikających z niewłaściwej pielęgnacji.
- Co zrobić po odrzuceniu reklamacji butów? Możesz złożyć odwołanie do sprzedawcy, zwrócić się o pomoc do Rzecznika Praw Konsumenta, spróbować rozwiązać spór przed Polubownym Sądem Konsumenckim lub skierować sprawę do sądu powszechnego.
- Czy można reklamować buty po roku od zakupu? Tak, odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi trwa przez 2 lata od daty wydania towaru. Możesz reklamować wady, które ujawniły się w tym okresie i wynikały z przyczyn tkwiących w obuwiu w momencie zakupu. Pamiętaj o zgłoszeniu wady niezwłocznie po jej zauważeniu.
- Czy potrzebuję paragonu, aby złożyć reklamację? Paragon jest najlepszym dowodem zakupu i ułatwia proces, ale nie jest jedynym akceptowalnym dowodem. Możesz przedstawić inny dowód, np. potwierdzenie płatności kartą, wyciąg bankowy, e-mail potwierdzający zakup online, a nawet zeznania świadków. Ważne, aby w jakikolwiek sposób udowodnić zakup u danego sprzedawcy w określonym czasie.
- Czy mogę od razu żądać zwrotu pieniędzy (odstąpienia od umowy)? Możesz żądać odstąpienia od umowy (zwrotu pieniędzy) tylko wtedy, gdy wada jest istotna. Sprzedawca może jednak odmówić spełnienia tego żądania, jeśli niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla Ciebie wymieni wadliwe buty na nowe lub je naprawi. Dopiero jeśli sprzedawca tego nie zrobi, albo wada pojawi się ponownie (np. po naprawie but nadal będzie miał tę samą wadę), lub wada jest na tyle poważna, że wymiana czy naprawa nie wchodzi w grę, możesz skutecznie odstąpić od umowy. Przy wadzie nieistotnej możesz żądać jedynie naprawy, wymiany lub obniżenia ceny.
Podsumowanie
Znajomość swoich praw konsumenta jest kluczowa przy składaniu reklamacji obuwia. Pamiętaj o dwuletnim okresie odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi, o 14-dniowym terminie na rozpatrzenie reklamacji i o możliwościach działania w przypadku odrzucenia zgłoszenia. Nie zrażaj się początkowymi trudnościami. Wiele wad fabrycznych w butach podlega reklamacji, a przepisy prawa stoją po stronie konsumenta. Działaj świadomie i domagaj się naprawy, wymiany lub zwrotu pieniędzy za wadliwe obuwie, korzystając ze swoich praw wynikających z rękojmi.
Zainteresował Cię artykuł Reklamacja butów: Twoje prawa i terminy? Zajrzyj też do kategorii Obuwie, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
